วันพุธที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2563

นิพพาน

นิพพาน


นิพพาน คือ การหลุดพ้นจาก กิเลส และ กองทุกข์ หลุดพ้นจากวัฏฏสังสาร หลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด ซึ่งเป็นจุดหมายสูงสุดของ ผู้ปฏิบัติธรรมในพุทธศาสนา


ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ได้จำแนกนิพพานออกเป็น 2 ประเภท คือ


        1.สอุปาทิเสสนิพพาน

        2.อนุปาทิเสสนิพพาน


1.สอุปาทิเสสนิพพาน คือ นิพพานที่ดับกิเลสทั้งหลาย คือ โลภะ โทสะ และ โมหะ ได้อย่างเด็ดขาด แต่เบญจขันธ์ ยังคงดำรงค์อยู่ และ เป็นไปตามปกติ ทำให้ยังต้องประสบกับ อิฏฐารมณ์ และ อนิฏฐารมณ์ แต่ก็จะไม่เกิด ความยินดี หรือ ความยินร้าย ใดๆ


2.อนุปาทิเสสนิพพาน คือ นิพพานที่ดับกิเลสทั้งหลาย คือ โลภะ โทสะ และ โมหะ ได้อย่างเด็ดขาด และ ดับเบญจขันธ์ ได้อย่างเด็ดขาดด้วยเช่นกัน เป็นการหลุดพ้น จากวัฏฏสังสาร อย่างสิ้นเชิง


การบรรลุนิพพาน จะเป็นการดับกิเลสจนหมดสิ้น ทำให้ไม่สามารถปรุงแต่งกรรมใหม่ขึ้นได้ ส่วนกรรมเก่าที่ได้เคยทำมา ก็ไม่อาจที่จะส่งผลให้เกิดภพใหม่ได้อีก ผู้ที่บรรลุนิพพานแล้ว จึงไม่มีการเกิดใหม่ หลังจากที่จุติจิตได้ดับลง เป็นเหมือนการ ตัดการเชื่อมโยงแห่งภพ ให้ขาดลงอย่างสิ้นเชิง


เรื่องของนิพพานนี้ มีการถกเถียงกันมานานเป็นพันปีแล้ว โดยมีความเชื่ออยู่ 2 กลุ่ม คือ


1.กลุ่มที่เชื่อว่า นิพพานเป็นอัตตา โดยมีแนวคิดว่า นิพพานจะมีสภาวะเป็น นิจจัง สุขขัง อัตตา (มีความแน่นอน เป็นสุข และ มีอยู่) ซึ่งจะตรงข้ามกับกฎของ ไตรลักษณ์ คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา (มีความไม่แน่นอน เป็นทุกข์ และ ไม่มีอยู่) โดยคนกลุ่มนี้เชื่อว่า สภาพธรรมของทุกสิ่ง อยู่ภายใต้กฏไตรลักษณ์ ยกเว้น นิพพาน ที่จะมีสภาพตรงข้าม คือเชื่อว่า เมื่อดับกิเลสทั้งปวงจนหมดสิ้นแล้ว ก็จะบรรลุถึงนิพพาน และอยู่ในสภาวะที่ เป็นสุขเที่ยงแท้แน่นอน และได้ไปจุติในแดนนิพพาน หรือ ดินแดนที่ผู้บรรลุนิพพานแล้ว อาศัยอยู่ ดังนั้น นิพพาน จึงเป็นตัวตน เป็นอัตตา


2.กลุ่มที่เชื่อว่า นิพพานเป็นอนัตตา โดยมีแนวคิดว่า นิพพาน เป็นความสุขสูงสุด เป็นความสุขในความสงบ ไม่ใช่ความสุขแบบทางโลก ไม่ใช่ความทุกข์ ไม่ใช่การมา ไม่ใช่การไป ไม่ใช่สถานที่ หมายถึง การหยุดอย่างสมบูรณ์ สิ้นสุดการเปลี่ยนแปลง ดำรงค์อยู่ในสภาพเดิม หรือ เป็นตถตา คือ การเป็นเช่นนั้นเอง ไม่มีการปรุงแต่งใดๆ มีความเป็น สุญญตา ซึ่งคือ ความว่าง นิพพาน จึงเป็นธาตุว่าง และ หลักของพุทธศาสนา สอนให้ ละอัตตา ละตัวตน ไม่ยึดมั่นถือมั่น นิพพาน จึงเป็น อนัตตา


ถึงแม้ว่า ความเชื่อในเรื่องนี้ จะแบ่งเป็น 2 แนวทาง แต่โดยสรุปแล้ว ทั้ง 2 แนวทาง ก็ยึดถือว่า นิพพาน เป็นจุดหมายสูงสุดของ ผู้ที่มุ่งมั่นปฏิบัติธรรมในพุทธศาสนา และ วิธีที่จะบรรลุถึงนิพพานได้ ก็คือ การปฏิบัติธรรม ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า จนสามารถที่จะ ดับกิเลสทั้งหลายทั้งปวง ได้อย่างบริบูรณ์

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น