วันอาฬสาหบูชา

วันอาฬสาหบูชา

วันอาสาฬหบูชา จะตรงกับ วันเพ็ญ เดือน 8 (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8) ถ้าปีใดที่มีเดือน 8 สองหน ก็จะเลื่อนไปเป็น วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 หลัง

คำว่า อาสาฬห หมายถึง เดือน 8 (ทางจันทรคติ)

คำว่า บูชา หมายถึง การบูชา

อาฬสาหบูชา จึงแปลว่า การบูชาในเดือน 8 คือ เป็นการบูชาเพื่อ ระลึกถึงเหตุการณ์สำคัญ ทางพุทธศาสนา ที่ได้บังเกิดขึ้นในเดือน 8 อาฬสาหบูชานี้ เรียกแบบเต็มว่า อาสาฬหบูรณมีบูชา

วันอาสาฬหบูชา ถือได้ว่า เป็นวันเริ่มต้นประกาศพระพุทธศาสนา เพราะ เป็นวันที่พระพุทธเจ้า ทรงแสดงพระธรรมที่ได้ตรัสรู้ เป็นครั้งแรก พระธรรมนั้นมีชื่อว่า ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร แปลว่า พระสูตรแห่งการหมุนวงล้อธรรม หรือ พระสูตรแห่งการแผ่ขยายธรรมจักร

หลังจากที่ พระพุทธเจ้า ทรงตรัสรู้ ในวันเพ็ญ เดือน 6 แล้ว ก็ทรงระลึกถึง ปัญจวัคคีย์ ทั้ง 5 คือ โกณฑัญญะ วัปปะ ภัททิยะ มหานามะ และ อัสชิ ซึ่งเป็นผู้อุปฐากพระองค์ เมื่อครั้งที่ยังทรงบำเพ็ญด้วยทุกข์กิริยาอยู่ จึงได้ทรงเสด็จไปแสดงพระธรรมเทศนา แก่เหล่าปัญจวัคคีย์ ณ มฤคทายวัน ตำบลอิสิปตนะ เมืองพาราณสี ในชมพูทวีปเมื่อสมัยโบราณ ซึ่งในปัจจุบัน ตั้งอยู่ในประเทศอินเดีย การแสดงพระธรรมเทศนา ในครั้งนั้น ถือว่าเป็นการแสดงพระธรรมต่อผู้คน เป็นครั้งแรกในพระพุทธศาสนา จึงเรียกการเทศนาครั้งนั้นว่า ปฐมเทศนา โดยมีหลักธรรมสำคัญอยู่ 2 ประการ คือ

1.มัชฌิมาปฏิปทา คือ ทางสายกลาง หรือ ข้อปฏิบัติที่เป็นกลาง ถูกต้อง เหมาะสม ดำเนินการด้วยปัญญา โดยใช้หลักของ มรรค 8 ประกอบด้วย

      - สัมมาทิฏฐิ คือ การเห็นชอบ

      - สัมมาสังกัปปะ คือ การดำริชอบ

      - สัมมาวาจา คือ การเจรจาชอบ

      - สัมมากัมมันตะ คือ การกระทำชอบ

      - สัมมาอาชีวะ คือ การประกอบอาชีพชอบ

      - สัมมาวายามะ คือ การพยายามชอบ

      - สัมมาสติ คือ การระลึกชอบ

      - สัมมาสมาธิ คือ การตั้งจิตมั่นชอบ

2.อริยสัจ 4 คือ ความจริงอันประเสริฐ 4 ประการ ที่ทำบุคคล พ้นจากความทุกข์ ประกอบด้วย

      - ทุกข์ คือ ความเป็นทุกข์

      - สมุทัย คือ สาเหตุแห่งความเป็นทุกข์ 

      - นิโรธ คือ การดับทุกข์

      - มรรค คือ วิธี หรือ กระบวนการในการดับทุกข์

เมื่อพระพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเทศนาจบลง ท่านโกณฑัญญะ ผู้เป็นหัวหน้าปัญจวัคคีย์ เป็นผู้ที่เกิดดวงตาเห็นธรรม เป็นคนแรก จึงได้กราบทูลขอบวช พระพุทธเจ้าทรงอนุญาต พระภิกษุสาวกรูปแรก ในพระพุทธศาสนา จึงถือกำเนิดขึ้น มีนามว่า อัญญาโกณฑัญญะ ดังนั้น วันอาสาฬหบูชา จึงถือว่าเป็นวันแรก ที่มีพระรัตนตรัย ครบองค์สาม คือ พระพุทธ พระธรรม และ พระสงฆ์ 

สรุปแล้ว ความสำคัญของ วันอาสาฬหบูชา ก็คือ

1.เป็นวันแรก ที่พระพุทธเจ้า ทรงประกาศเผยแผ่ พระพุทธศาสนา

2.เป็นวันที่พระพุทธเจ้า แสดงปฐมเทศนา คือ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร

3.เป็นวันที่มี พระภิกษุสาวก รูปแรก ในพระพุทธศาสนา คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ

4.เป็นวันแรก ที่มีพระรัตนตรัย ครบองค์สาม คือ พระพุทธ พระธรรม และ พระสงฆ์

เมื่อถึงวันอาสาฬหบูชา พุทธศาสนิกชนชาวไทย จะนิยมทำบุญตักบาตรในตอนเช้า และตลอดทั้งวัน ก็จะมีการบำเพ็ญบุญ สร้างกุศล ทำความดีต่างๆ เช่น ถือศีล ถวายสังฆทาน ให้อิสระทาน (ปล่อยนกปล่อยปลา) งดเว้นการทำบาปทั้งปวง   ฟังพระธรรมเทศนา เป็นต้น และในตอนค่ำ ก็จะไปเวียนเทียนรอบโบสถ์ที่วัด ในเวลาประมาณ 20.00 น. ซึ่งโดยปกติแล้ว ตามวัดทั่วไป ก็จะจัดให้มีพิธีกรรมต่างๆ อย่างเป็นทางการอยู่แล้ว พุทธศาสนิกชน และ ผู้ที่สนใจ สามารถเข้าร่วมได้ตามศรัทธา